Ekskluzywny Le Corbusier od Modborn

Charles-Édouard Jeanneret, bardziej znany jako Le Corbusier (wym. fr. [lə kɔʁbyzje]; 6 października 1887 – 27 sierpnia 1965), był architektem, projektantem, urbanistą i pisarzem, znanym jako jeden z pionierów tego, co obecnie nazywa się architekturą nowoczesną. Urodził się w Szwajcarii, a w 1930 roku uzyskał obywatelstwo francuskie. Jego kariera trwała pięć dekad, a jego budynki wznoszone były w całej Europie, Indiach i Ameryce.

Był pionierem w badaniach nad nowoczesnym, wysmakowanym designem i dążył do zapewnienia lepszych warunków życia mieszkańcom przeludnionych miast.

Le Corbusier przyjął swój pseudonim w latach 20. XX wieku, rzekomo wywodząc go częściowo od imienia dalekiego przodka, "Lecorbésier".

W 1961 roku otrzymał Medal Franka P. Browna oraz Złoty Medal AIA.

Urodził się jako Charles-Édouard Jeanneret-Gris w La Chaux-de-Fonds, małym mieście w kantonie Neuchâtel w północno-zachodniej Szwajcarii, w górach Jura, zaledwie 5 kilometrów od granicy z Francją. Uczęszczał do przedszkola, które stosowało metody Fröbla.

Młody Jeanneret interesował się sztukami wizualnymi i studiował w La-Chaux-de-Fonds Art School pod kierunkiem Charlesa L'Eplatteniera, który studiował w Budapeszcie i Paryżu. Jego nauczycielem architektury w szkole artystycznej był architekt René Chapallaz, który wywarł duży wpływ na najwcześniejsze domy Le Corbusiera.

We wczesnych latach często uciekał od nieco prowincjonalnej atmosfery swojego rodzinnego miasta, podróżując po Europie. Około 1907 roku udał się do Paryża, gdzie znalazł pracę w biurze Auguste'a Perreta, francuskiego pioniera żelbetu. W 1908 roku studiował architekturę w Wiedniu u Josefa Hoffmanna. Między październikiem 1910 a marcem 1911 roku pracował w pobliżu Berlina dla znanego architekta Petera Behrensa, gdzie mógł poznać Ludwiga Miesa van der Rohe i Waltera Gropiusa. Opanował język niemiecki. Oba te doświadczenia miały być wpływowe w jego późniejszej karierze.

Później w 1911 roku udał się w podróż na Bałkany, odwiedzając Bułgarię, Grecję i Turcję, wypełniając szkicowniki rysunkami tego, co widział, w tym wieloma słynnymi szkicami Partenonu, których formy później wychwalał w swojej pracy Vers une architecture (1923).

Le Corbusier uczył w swojej starej szkole w La-Chaux-de-Fonds podczas I wojny światowej, nie wracając do Paryża aż do końca wojny. Podczas tych czterech lat w Szwajcarii pracował nad teoretycznymi studiami architektonicznymi z wykorzystaniem nowoczesnych technik. Wśród nich był jego projekt Domino House (1914–1915). Model ten proponował otwarty plan piętra składający się z betonowych płyt wspartych na minimalnej liczbie cienkich, żelbetowych kolumn na krawędziach, z klatką schodową zapewniającą dostęp na każdy poziom z jednej strony planu piętra.

Ten projekt stał się podstawą większości jego architektury na następne dziesięć lat. Wkrótce rozpoczął własną praktykę architektoniczną wraz z kuzynem, Pierrem Jeanneretem (1896–1967), współpracą, która trwała do lat 50. XX wieku, z przerwą w latach II wojny światowej, z powodu ambiwalentnego stanowiska Le Corbusiera wobec reżimu Vichy.

W 1918 roku Le Corbusier poznał malarza kubistycznego Amédée Ozenfanta, w którym rozpoznał pokrewną duszę. Ozenfant zachęcał go do malowania, a obaj rozpoczęli okres współpracy. Odrzucając kubizm jako irracjonalny i "romantyczny", para wspólnie opublikowała swój manifest Après le cubisme i założyła nowy ruch artystyczny, puryzm. Ozenfant i Le Corbusier założyli purystyczne czasopismo L'Esprit nouveau. Przyjaźnił się z malarzem kubistycznym Fernandem Légerem.

To willa Savoye Le Corbusiera (1929–1931) najzwięźlej podsumowała jego pięć punktów architektury, które wyjaśnił w czasopiśmie L'Esprit Nouveau i swojej książce Vers une architecture, rozwijając je przez całe lata 20. Po pierwsze, Le Corbusier uniósł ciężar konstrukcji nad ziemię, wspierając go na pilotis – żelbetowych palach. Te pilotis, zapewniając konstrukcyjne wsparcie dla domu, pozwoliły mu wyjaśnić kolejne dwa punkty: swobodną elewację, czyli ściany nośne, które mogły być zaprojektowane według uznania architekta, oraz otwarty plan piętra, co oznaczało, że przestrzeń podłogi mogła być dowolnie konfigurowana na pomieszczenia bez obawy o ściany nośne. Drugie piętro willi Savoye obejmuje długie pasy okien taśmowych, które zapewniają niezakłócony widok na duży otaczający dziedziniec i stanowią czwarty punkt jego systemu. Piątym punktem był ogród na dachu, aby zrekompensować teren zielony zajęty przez budynek i zastąpić go na dachu. Rampa wznosząca się od poziomu gruntu do tarasu na trzecim piętrze umożliwia architektoniczny spacer po konstrukcji. Biała, rurowa balustrada przywołuje industrialną estetykę "liniowca oceanicznego", którą Le Corbusier bardzo podziwiał. Jakby postawić wykrzyknik po hołdzie Le Corbusiera dla nowoczesnego przemysłu, podjazd wokół parteru, z półokręgową ścieżką, mierzy dokładny promień skrętu samochodu Citroën z 1927 roku.

Corbusier powiedział: "Krzesła są architekturą, sofy są burżuazyjne".

Le Corbusier zaczął eksperymentować z projektowaniem mebli w 1928 roku po zaproszeniu architektki Charlotte Perriand do swojego studia. Jego kuzyn, Pierre Jeanneret, również współpracował przy wielu projektach. Przed przybyciem Perriand, Le Corbusier polegał na gotowych meblach do urządzania swoich projektów, takich jak proste elementy produkowane przez Thonet, firmę, która produkowała jego projekty w latach 30. XX wieku.

W 1928 roku Le Corbusier i Perriand zaczęli wdrażać oczekiwania dotyczące mebli, które Le Corbusier nakreślił w swojej książce L'Art Décoratif d'aujourd'hui z 1925 roku. W książce zdefiniował trzy różne typy mebli: type-needs, type-furniture i human-limb objects. Zdefiniował human-limb objects jako: "Przedłużenia naszych kończyn i dostosowane do funkcji ludzkich, które są potrzebami typu, funkcjami typu, a zatem przedmiotami typu i meblami typu. Przedmiot kończyny ludzkiej jest posłusznym sługą. Dobry sługa jest dyskretny i skromny, aby pozostawić swojego pana wolnym. Oczywiście, dzieła sztuki są narzędziami, pięknymi narzędziami. I niech żyje dobry gust przejawiający się w wyborze, subtelności, proporcji i harmonii".

Pierwszymi efektami współpracy były trzy chromowane, rurowe, stalowe krzesła zaprojektowane dla dwóch jego projektów: Maison la Roche w Paryżu i pawilonu dla Barbary i Henry'ego Churcha. Linia mebli została rozszerzona na wystawę Le Corbusiera w Salonie d'Automne w 1929 roku, 'Equipment for the Home'.

Najsłynniejsze z tych krzeseł to obecnie kultowe LC-1, LC-2, LC-3 i LC-4, pierwotnie nazywane "Basculant" (LC-1), "Fauteuil grand confort, petit modèle" (LC-2), "Fauteuil grand confort, grand modèle" (LC-3) i "Chaise longue" (LC-4). LC-2 i LC-3 są potocznie nazywane petit confort i grand confort. LC-2 (i podobny LC-3) pojawiły się w różnych mediach, w szczególności w reklamie Maxell "blown away".

W 1964 roku, gdy Le Corbusier jeszcze żył, Cassina S.p.A. z Mediolanu nabyła wyłączne światowe prawa do produkcji jego projektów mebli. Dziś istnieje wiele kopii, ale Cassina jest jedynym producentem autoryzowanym przez Fondation Le Corbusier.

Wbrew zaleceniom lekarza, 27 sierpnia 1965 roku Le Corbusier poszedł popływać w Morzu Śródziemnym w Roquebrune-Cap-Martin we Francji. Jego ciało zostało znalezione przez plażowiczów, a lekarz stwierdził zgon o godzinie 11:00. Przyjęto, że mógł doznać ataku serca. Jego uroczystości pogrzebowe odbyły się na dziedzińcu Pałacu Luwru 1 września 1965 roku pod kierunkiem pisarza i myśliciela André Malraux, który był wówczas ministrem kultury Francji. Został pochowany obok żony w grobie, który wyznaczył w Roquebrune.

Śmierć Le Corbusiera wywarła silny wpływ na świat kultury i polityki. Hołdy składano na całym świecie, a nawet niektórzy z największych artystycznych wrogów Le Corbusiera, jak malarz Salvador Dalí, uznali jego znaczenie (Dalí wysłał kwiatowe wieńce). Prezydent Stanów Zjednoczonych Lyndon B. Johnson powiedział: "Jego wpływ był uniwersalny, a jego dzieła mają trwałą jakość, jaką posiadają tylko nieliczni artyści w naszej historii". Związek Radziecki dodał: "Nowoczesna architektura straciła swojego największego mistrza". Japońskie stacje telewizyjne zdecydowały się nadać jednocześnie z ceremonią transmisję z jego muzeum w Tokio, co było wówczas unikalnym hołdem medialnym.

Odwiedzający mogą znaleźć jego grób na cmentarzu nad Roquebrune-Cap-Martin, między Menton a Monako w południowej Francji.